Witamy na stronie internetowej saksońskiego pełnomocnika ds. integracji!
W październiku 2025 roku 8. kadencja saksońskiego parlamentu wybrała posła Martina Modschiedlera na stanowisko pełnomocnika kraju związkowego ds. integracji,
który chroni interesy osób z doświadczeniem migracyjnym w Saksonii.
Saksoński pełnomocnik ds. integracji wspiera prawną, społeczną i kulturową integrację osób ze środowisk migracyjnych mieszkających w Wolnym Kraju Saksonia. Urząd ten istnieje od 2025 roku. Na początku każdej kadencji parlament wybiera jednego ze swoich członków na pełnomocnika, który wykonuje swoje obowiązki niezależnie i nie podlega poleceniom. Funkcja pełnomocnika ds. integracji zastępuje urząd saksońskiego pełnomocnika ds. cudzoziemców, istniejący od 1992 roku.
„Saksonia powinna pozostać silna gospodarczo i kosmopolityczna – jako region wygodny do życia i kochany przez wszystkich. Oto cel, który mi przyświeca i do którego będę dążył z uczciwością, znajomością materii, rozwagą oraz empatią”.
Z poważaniem, Martin Modschiedler
W Saksonii mieszka obecnie około czterech milionów ludzi. Spośród nich 327 831 nie posiada niemieckiego obywatelstwa. Stanowi to 8,1 procent populacji (stan na dzień 31.12.2024 r.). Statystycznie przyjmuje się, że łącznie 484 000 osób ma pochodzenie migracyjne. „Osoba ma doświadczenie migracyjne, jeśli ona sama lub przynajmniej jedno z jej rodziców nie posiada obywatelstwa niemieckiego nabytego przez urodzenie”.
Czym konkretnie zajmuje się pełnomocnik ds. integracji i jego biuro?
Udzielamy informacji i porad
Jaki organ jest właściwy w danej sprawie? Co jest napisane w oficjalnym piśmie? Co oznacza dana ustawa?
Pośredniczymy
Który organ państwowy, organizacja pomocowa lub poradnia może udzielić konkretnej pomocy?
Zapewniamy wsparcie
W przypadku trudności z pracodawcą, wynajmującym lub urzędem możemy wspólnie poszukać rozwiązania.
Nie podejmujemy decyzji
Decyzje podejmuje jedynie właściwy urząd, na przykład Federalny Urząd ds. Migracji i Uchodźców, Urząd Pracy, Urząd Opieki Społecznej lub Urząd ds. Cudzoziemców.
Nie wydajemy poleceń
Pełnomocnik ds. integracji nie jest upoważniony do wydawania poleceń innym organom, może jednak zwracać się do nich o udzielenie informacji.
Nie jesteśmy prawnikami
Biuro nie może przejąć obowiązków prawnika ani reprezentować przed sądem, jednak w szczególnych przypadkach oferuje wsparcie pośredniczące oraz doradztwo.
Zasadnicze zadania pełnomocnika
- Sporządzanie sprawozdań dla parlamentu na temat sytuacji osób ze środowisk migracyjnych mieszkających w Saksonii
- Udział ww pracach nad projektami ustaw, rozporządzeń i przepisów administracyjnych dotyczących osób ze środowisk migracyjnych
- Oświadczenia dla Komisji Petycji Parlamentu Krajowego Saksonii w sprawie petycji dotyczących interesów osób ze środowisk migracyjnych
- Public relations i informowanie ludności
- Członkostwo w komisji ds. osób w sytuacji kryzysowej
- Wsparcie lokalnych pełnomocników ds. integracji oraz stowarzyszeń i instytucji działających na rzecz cudzoziemców i integracji
- Przyjmowanie i rozpatrywanie wniosków oraz skarg
- Zajmowanie stanowisk podczas posiedzeń Saksońskiego Landtagu w sprawach bieżących związanych z integracją w Saksonii
- Udział w różnych ogólnoniemieckich gremiach kształtujących politykę integracyjną, a także w konferencjach i wydarzeniach
- Utrzymywanie kontaktów z Federalnym Pełnomocnikiem ds. Integracji oraz odpowiednikami na szczeblu krajów związkowych
Lokalni pełnomocnicy ds. cudzoziemców i integracji (niem. KAIB - Kommunale Ausländer- und Integrationsbeauftragte)
Doświadczenie i zaangażowanie lokalnych pełnomocników ds. cudzoziemców i integracji stanowi podstawę skutecznych działań związanych z migracją i integracją w Saksonii. Lokalni pełnomocnicy ds. cudzoziemców i integracji (KAIB) znają właściwe osoby do kontaktu oraz osoby decyzyjne dla poszczególnych spraw w danym miejscu. Poniżej znajduje się wykaz lokalnych pełnomocników ds. cudzoziemców i integracji w Saksonii, pełnomocników na szczeblu krajów związkowych oraz federalnym, a także oferty specjalne zapewniające wsparcie i fora dotyczące kwestii migracyjnych.
Pełnomocnicy krajów związkowych
Federalny Urząd ds. Migracji i Uchodźców (BAMF)
Punkty doradztwa w Saksonii
Punkty doradztwa migracyjnego (MBE) udzielają wsparcia dorosłym imigrantom w wieku powyżej 27 lat, którzy mają perspektywę stałego pobytu. Oferują doradztwo w zakresie integracji oraz w sytuacjach kryzysowych. Młodzi imigranci w wieku poniżej 27 lat są objęci opieką służb migracyjnych dla młodzieży (niem. JMD - Jugendmigrationsdiensten). Punkty doradztwa są prowadzone przez stowarzyszenia społeczne, takie jak Arbeiterwohlfahrt, Caritas lub diakonię.
Dane kontaktowe punktów doradztwa
Konsultacje dla stowarzyszeń
Saksoński pełnomocnik ds. cudzoziemców oferuje wszystkim stowarzyszeniom i związkom organizacyjnym w Wolnym Kraju Saksonia możliwość przeprowadzenia poufnych rozmów. Celem jest stworzenie okazji do wymiany doświadczeń na temat wyzwań i wypracowanie na płaszczyźnie politycznej rozwiązań dotyczących problemów strukturalnych napotykanych w praktyce. Pełnomocnik nie może i nie jest uprawniony do udzielania stowarzyszeniom wsparcia finansowego. Pełni natomiast funkcję doradczą i pośredniczącą w inicjatywach w obszarze migracji i integracji. W celu umówienia spotkania prosimy o wcześniejsze uzgodnienie terminu.
Materiały informacyjne dotyczące zagadnienia migracji w Saksonii, pomoce, materiały do nauki i badania
Z przyjemnością przesyłamy publikacje saksońskiego pełnomocnika ds. cudzoziemców wszystkim zainteresowanym obywatelom, grupom i instytucjom. Wymienione publikacje są wysyłane do wszystkich zainteresowanych osób, pośredników i podmiotów odpowiedzialnych za edukację obywatelską (szkoły, uniwersytety, instytucje edukacyjne), jak również do instytucji publicznych w Niemczech.
Uwagi: Dostarczenie przesyłki może trwać do 10 dni. Dane osobowe wymagane do realizacji zamówienia są usuwane po wysyłce. Materiały zawierające informacje specyficzne dla Saksonii (np. terminy ferii szkolnych) są wysyłane wyłącznie na terenie Saksonii.
Wolontariat i zaangażowanie
W wielu miejscach w Saksonii powstały inicjatywy i stowarzyszenia wolontariackie, które zajmują się na przykład mentoringiem dla imigrantów, doradzają uchodźcom lub pomagają w nauce języka niemieckiego. Powiaty i miasta powiatowe coraz częściej wyznaczają koordynatorów wolontariatu i koordynatorów ds. integracji. W internecie dostępne są portale i dane kontaktowe ośrodków odpowiedzialnych za koordynację wsparcia oraz udzielających wszelkich niezbędnych informacji w tym zakresie. Wsparcie w nawiązywaniu kontaktu zapewniają również lokalni pełnomocnicy ds. cudzoziemców i integracji.
Lokalni pełnomocnicy ds. cudzoziemców lub integracji są ważnymi osobami kontaktowymi. Służą oni na miejscu doradztwem w sprawach planowanych działań, pytań lub trudności. Udzielają również informacji na temat szkoleń, studiów lub kariery, a także kontaktują z właściwą osobą kontaktową. Ośrodki doradztwa wychowawczego i rodzinnego udzielają pomocy w konfliktach rodzinnych, kwestiach wychowawczych, opiece nad dziećmi, uczęszczaniu do szkoły i kwestiach dotyczących uprawnień do świadczeń finansowych.
W niektórych gminach działają komitety doradcze ds. cudzoziemców lub migracji. Są to gremia, w których cudzoziemcy mogą wnosić swoje pomysły i doświadczenia do pracy politycznej na poziomie lokalnym.
W kwestiach odnoszących się do wszelkich decyzji administracyjnych dotyczących pobytu lub podjęcia pracy miejscem pierwszego kontaktu są organy powiatów i miast powiatowych, gdyż to one pełnią funkcję organów odpowiedzialnych za sprawy związane z cudzoziemcami. Niezbędne tłumaczenia na język niemiecki lub inny język zapewniają biura tłumaczeń lub społeczni tłumacze ustni. Urzędy opieki społecznej w powiatach i miastach powiatowych udzielają porad w sprawach socjalnych.
Federalny Urząd Pracy pośredniczy w znalezieniu miejsc kształcenia zawodowego i pracy oraz wypłaca świadczenia zastępujące wynagrodzenie. Podlegające mu biura pośrednictwa pracy doradzają osobom poszukującym pracy i pracodawcom oraz wspierają edukację i szkolenia.
Centra Informacji Zawodowej (BIZ) udzielają uczniom, nauczycielom i przedstawicielom rodziców wyczerpujących informacji na temat wszystkich kwestii związanych z kształceniem, wyborem zawodu i studiami.
Decyzje w procedurze azylowej podejmuje Federalny Urząd ds. Migracji i Uchodźców (BAMF).
Dyrekcja Krajowa Saksonii (LDS) jest odpowiedzialna za wdrażanie środków mających na celu zakończenie pobytu. Decyzje dotyczące polityki regulacyjnej leżą ostatecznie w gestii Saksońskiego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych. Migracja i integracja jako zagadnienia polityki społecznej leżą w gestii Saksońskiego Ministerstwa Spraw Społecznych i Jedności Społecznej. Kwestie edukacyjne leżą w gestii Saksońskiego Ministerstwa Edukacji i Kultury.
Saksońskie Ministerstwo Spraw Społecznych, Zdrowia i Jedności Społecznej
Saksońskie Ministerstwo Edukacji i Kultury
Saksońskie Ministerstwo Spraw Wewnętrznych
W przypadku petycji lub skarg dotyczących działań państwa osoby zainteresowane mogą zwrócić się na piśmie lub online do Komisji Petycji Saksońskiego Landtagu.
Komisja Petycji Saksońskiego Landtagu
Rząd Saksonii zapewnia informacje dotyczące możliwości finansowania projektów integracyjnych. Ministerstwo Spraw Społecznych, Zdrowia i Jedności Społecznej opracowało wytyczne dotyczące finansowania działań integracyjnych. Saksoński pełnomocnik ds. integracji nie wspiera finansowo projektów integracyjnych. Wyróżnia jednak wybitne zaangażowanie na rzecz osób z doświadczeniem migracyjnym, przyznając Nagrodę Integracyjną oraz Nagrodę Sterntaler..
Saksońskie Ministerstwo Spraw Społecznych, Zdrowia i Jedności Społecznej
Dyżury w nagłych przypadkach
Większość urzędów administracji publicznej w Saksonii jest czynna w dni powszednie w godzinach otwarcia. W przypadku niecierpiących zwłoki procedur w obszarze organów porządku publicznego ustanawia się dyżury na policji lub przy sądach. Regionalne dane kontaktowe można uzyskać za pośrednictwem komisariatów policji. Ogólny numer dla organów publicznych to 115.
Uczniowie i uczennice
Ustawa o szkolnictwie Wolnego Kraju Saksonia przewiduje równe szanse w kształceniu i wychowaniu dla wszystkich uczniów. Decyzje podejmowane w zakresie edukacji mają istotne znaczenie dla dostępnych rodzajów kształcenia, wpływając na możliwości rozwoju. Rodzice i uczniowie powinni zatem otrzymywać wskazówki i wsparcie od samego początku.
Dla uczniów w wieku poniżej 18 lat, którzy podlegają obowiązkowi szkolnemu, Saksońska Agencja Oświatowa zapewnia specjalne doradztwo edukacyjne w ramach ważnych działań wstępnych wspierających integrację. Indywidualnie ustala się, w jaki sposób można kontynuować rozpoczętą ścieżkę edukacyjną. Wspólnie wyszukuje się odpowiednią szkołę, przy czym zwykle nauka rozpoczyna się w klasie przygotowawczej.
W zależności od miejsca zamieszkania, specjalistyczne doradztwo edukacyjne prowadzone jest we właściwych placówkach regionalnych Saksońskiej Agencji Oświatowej. Biura regionalne znajdują się w Bautzen, Chemnitz, Dreźnie, Lipsku i Zwickau.
Młodzież powyżej 18. roku życia
Dla młodych migrantów, którzy ukończyli 18 lat, a zatem nie podlegają już obowiązkowi szkolnemu, istnieją różne możliwości integracji. Osoby powyżej 18 roku życia, które chciałyby kontynuować edukację szkolną w ramach pierwszej ścieżki edukacyjnej i dążą do uzyskania matury (np. ponieważ miały ukończyć szkołę w kraju pochodzenia lub uzyskały już kwalifikacje wstępne na studia wyższe, które nie są uznawane w Niemczech), mogą kontynuować naukę w wyznaczonym kolegium w drodze pisemnej procedury aplikacyjnej. Dyrektor kolegium przeprowadza specjalne doradztwo edukacyjne i podejmuje decyzje o przyjęciu. Młodzi dorośli są przyjmowani do klasy przygotowawczej i stopniowo, indywidualnie wdrażani w regularny tok kształcenia kolegium. Osobom powyżej 18 lat przygotowującym się do podjęcia kształcenia zawodowego poprzez oferty kursów językowych i specjalne działania Federalnego Urzędu Pracy nie przysługuje specjalistyczne doradztwo zawodowe ze strony Saksońskiej Agencji Oświatowej.
Naturalizacja jest wyraźną oznaką głębokiego zakorzenienia danej osoby w Niemczech. Naturalizowani obcokrajowcy zdecydowali się uczynić Republikę Federalną Niemiec swoim stałym miejscem zamieszkania. Stają się równoprawnymi obywatelami naszego kraju ze wszystkimi prawami i obowiązkami. Mogą głosować w wyborach na poziomie gminnym, kraju związkowego i federalnym. Mogą także samodzielnie kandydować do parlamentu oraz aktywnie reprezentować swoje interesy i poglądy.
Osoby naturalizowane mogą swobodnie wybierać zawód w Niemczech. Stają się także obywatelami Unii Europejskiej, korzystają ze swobody przemieszczania się w Europie i mogą podróżować bez wizy do wielu krajów położonych poza naszym kontynentem.
Saksoński pełnomocnik ds. integracji współpracuje z saksońskim Ministerstwem Spraw Wewnętrznych w celu wspierania naturalizacji. Honoruje on nowych obywateli Niemiec m.in. podczas uroczystości nadania obywatelstwa.
Jaki organ jest właściwy w danej sprawie? Informacja i wniosek online
Informacje na temat naturalizacji
Osoby kontaktowe i wymagania
Wniosek o naturalizację należy złożyć we właściwym urzędzie ds. naturalizacji lub obywatelstwa w starostwie powiatowym (niem. Landratsamt) lub ratuszu miasta powiatowego (Drezno, Lipsk, Chemnitz). Przed złożeniem pisemnego wniosku należy odbyć osobistą rozmowę w urzędzie.
Osoby mieszkające na stałe i legalnie w Niemczech od co najmniej pięciu lat są uprawnione do ubiegania się o naturalizację pod następującymi warunkami:
- posiadanie nieograniczonego czasowo lub długoterminowego prawa pobytu w momencie naturalizacji
- wyjaśniona kwestia tożsamości i obywatelstwa
- uznanie wolnościowego i demokratycznego porządku prawnego wynikającego z Ustawy zasadniczej
- zrzeczenie się poprzedniego obywatelstwa
- znajomość języka niemieckiego w mowie i piśmie na poziomie B1 według Europejskiego Systemu Opisu Kształcenia Językowego
- udokumentowana znajomość prawa, porządku społecznego oraz warunków życia w Niemczech (test naturalizacyjny)
- samodzielne zapewnienie utrzymania dla siebie i osób pozostających na utrzymaniu
- gwarancja dostosowania się do niemieckich norm życia społecznego, w szczególności zakaz zawierania małżeństw z kilkoma osobami jednocześnie
- brak wyroku skazującego za przestępstwo
Szczegółowe informacje rządu federalnego dotyczące naturalizacji
Saksońska komisja ds. osób w sytuacji kryzysowej może przyczynić się do tego, że cudzoziemcy zobowiązani do opuszczenia kraju otrzymują zezwolenie na pobyt z pilnych przyczyn humanitarnych lub osobistych.
W Wolnym Kraju Saksonia powołano w 2005 roku – na mocy saksońskiego rozporządzenia w sprawie komisji ds. osób w sytuacji kryzysowej (SächsHFKVO) – komisję ds. osób w sytuacji kryzysowej w rozumieniu § 23a ustawy w sprawie pobytu, pracy i integracji cudzoziemców na terytorium federalnym. Martin Modschiedler został wybrany na stanowisko przewodniczącego komisji.
Tylko członek komisji ds. osób w sytuacji kryzysowej może polecić komisji zajęcie się sprawą cudzoziemca (wniosek o skierowanie sprawy). Oznacza to, że poszkodowani muszą przekonać wybranego przez siebie członka komisji ds. osób w sytuacji kryzysowej do wniesienia sprawy przed komisję. Nie przysługuje prawo do automatycznego rozpatrzenia sprawy przez komisję.
Procedura rozpoczyna się, gdy przewodniczący otrzyma wniosek o skierowanie sprawy, który zawiera również oświadczenie danego cudzoziemca o wyrażeniu zgody na przetwarzanie danych osobowych. Wiąże się to z zakazem deportacji na czas trwania postępowania. Właściwy organ ds. cudzoziemców wydaje oświadczenie w sprawie wniosku. Jeśli przewodniczący nie stwierdzi żadnych podstaw do wykluczenia sprawy na mocy saksońskiego rozporządzenia w sprawie komisji ds. osób w sytuacji kryzysowej (SächsHFKVO), sprawa zostanie omówiona na następnym możliwym posiedzeniu komisji.
Jeżeli komisja ds. osób w sytuacji kryzysowej stwierdzi większością dwóch trzecich głosów swoich członków, że pomimo nałożonego obowiązku opuszczenia kraju przez cudzoziemca, pilne względy humanitarne lub osobiste uzasadniają jego dalszą obecność na terytorium państwa, przewodniczący komisji ds. osób w sytuacji kryzysowej zwraca się do Ministra Spraw Wewnętrznych Saksonii o wydanie zezwolenia na pobyt.
Biuro komisji ds. osób w sytuacji kryzysowej
Jak działa pełnomocnik ds. integracji
Saksoński pełnomocnik ds. integracji działa według własnego uznania w ramach swoich obowiązków i na podstawie własnych decyzji.
Zadania i problemy pojawiają się zazwyczaj na miejscu. Dlatego pełnomocnik ds. integracji ściśle współpracuje z lokalnymi pełnomocnikami ds. cudzoziemców i integracji na szczeblu samorządowym w powiatach i miastach powiatowych. Zajmuje się on zbieraniem powtarzających się przypadków, stwierdza potrzebę działania w konkretnych sprawach i wdraża je w praktyce na szczeblu kraju związkowego. Tworzy sieć współpracy pomiędzy firmami, agencjami, organizacjami edukacyjnymi, stowarzyszeniami i projektami. Jego małe biuro zapewnia mu wsparcie i doradztwo oraz wchodzi w skład administracji parlamentarnej.